Reading time: ~7 minutes
By the end of this article, you will understand:
- τι είναι πραγματικά η συστημική ψυχοθεραπεία,
- why δεν φταις μόνο εσύ για ό,τι σε δυσκολεύει,
- γιατί αποτελεί τη βασική μας προσέγγιση στο Reconnect Therapy,
- and a πώς εφαρμόζεται σε ατομικές, ομαδικές, οικογενειακές συνεδρίες, καθώς και συνεδρίες ζεύγους.
Υπάρχει μια σκέψη που έρχεται σχεδόν σε όλους, αργά ή γρήγορα, κατά τη διάρκεια μιας θεραπείας: «Γιατί κάνω ξανά και ξανά το ίδιο; Γιατί, όσο κι αν προσπαθώ, κάθε φορά καταλήγω στο ίδιο σημείο;» Η απάντηση, τις περισσότερες φορές, δεν βρίσκεται μόνο μέσα σου. Βρίσκεται στις σχέσεις μέσα στις οποίες έμαθες να λειτουργείς και να υπάρχεις, και αυτό ακριβώς είναι το πεδίο της συστημικής ψυχοθεραπείας.
Τι είναι η συστημική ψυχοθεραπεία;
Είναι μια προσέγγιση που σε βλέπει μέσα στο πλέγμα σχέσεων που σε διαμορφώνουν, κι όχι μεμονωμένα από αυτές.
Καμία συμπεριφορά, κανένα συναίσθημα, καμία «δυσκολία» δεν έχει νόημα εντελώς από μόνη της. Αποκτά νόημα μέσα στο πλαίσιο σχέσεων στο οποίο γεννήθηκε: οικογένεια, σχέση, εργασία, φιλίες. Αυτή είναι η βασική παραδοχή της συστημικής σκέψης: δεν κοιτάμε μόνο το άτομο, κοιτάμε το σύστημα σχέσεων μέσα στο οποίο κινείται και ζει.
Μέσα από την ίδια διαδικασία, επίσης, το άτομο γίνεται πιο πρόθυμο να κατανοήσει τη θέση των άλλων.
A wonderful exercise to learn to understand our loved ones!
Γιατί λέμε ότι δεν φταις μόνο εσύ;
Γιατί τα μοτίβα που σε δυσκολεύουν συνήθως δεν γεννήθηκαν μέσα σου. Γεννήθηκαν μέσα σε σχέσεις, κι εκεί συνεχίζουν να συντηρούνται.
Ας φανταστούμε μια περίπτωση. Κάποιο άτομο φτάνει σε θεραπεία πεπεισμένο ότι έχει «πρόβλημα δέσμευσης». Κάθε φορά που μια σχέση του φτάνει σε ένα σημείο βαθύτερης εγγύτητας, βρίσκεται να αποσύρεται, χωρίς να καταλαβαίνει γιατί. Κοιτάζοντας μόνο το άτομο, θα μπορούσαμε εύκολα να του βάλουμε μια ταμπέλα «φοβικού» ή «ανώριμου». Κοιτάζοντας, όμως, πιο προσεκτικά το σύστημα στο οποίο μεγάλωσε, όπως μια οικογένεια όπου η εγγύτητα συνδεόταν συχνά με απώλεια ελέγχου ή απογοήτευση, η ίδια η συμπεριφορά αποκτά αλλιώτικο νόημα. Δεν είναι πια «ελάττωμα». Είναι μια στρατηγική επιβίωσης που έμαθε το άτομο κάποτε, μέσα σε ένα συγκεκριμένο σύστημα σχέσεων, και που τώρα πια δεν το εξυπηρετεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχεις ευθύνη για τη ζωή σου. Σημαίνει ότι η ευθύνη γίνεται πιο εύκολα κατανοητή, άρα και πιο εύκολα διαχειρίσιμη, όταν βλέπεις από πού ξεκίνησε το μοτίβο, αντί να παλεύεις μόνος/η/ο σου ενάντια σε κάτι που φαντάζει σαν προσωπική αδυναμία και να νιώθεις
Shame: When «I Made a Mistake» Turns into «I Am a Mistake»
Γιατί η συστημική προσέγγιση είναι η βασική μας προσέγγιση στο Reconnect Therapy;
Γιατί καμία τεχνική δεν λειτουργεί μέσα σε κενό. Λειτουργεί πάντα μέσα στο σύστημα σχέσεων του ανθρώπου.
Στο θεραπευτικό χώρο του Reconnect Therapy δεν αντιμετωπίζουμε τη συστημική σαν «μία ακόμα προσέγγιση» ανάμεσα σε άλλες. Χρησιμοποιούμε τη συστημική προσέγγιση ως έναν φακό μέσα από τον οποίο βλέπουμε και κατανοούμε την πραγματικότητα του θεραπευόμενου ατόμου. Μέσα σε αυτή την οπτική μπορούμε να εντάξουμε και άλλες μεθοδολογίες ψυχοθεραπείας, όπως το EMDR, το οποίο εστιάζει στην επεξεργασία συγκεκριμένων τραυματικών εμπειριών, τη Γνωσιακή Αναλυτική Ψυχοθεραπεία, η οποία βοηθά στην κατανόηση και την αλλαγή επαναλαμβανόμενων σχεσιακών μοτίβων, και το EFT (Emotionally Focused Therapy), το οποίο εστιάζει ιδιαίτερα στη θεραπεία ζεύγους ή στην προγαμιαία συμβουλευτική (λινκ) .
Αυτός ο τρόπος δουλειάς, δηλαδή η σύνθεση εργαλείων μέσα σε ένα συνεκτικό πλαίσιο, αντί για τυφλή προσήλωση σε μία μόνο σχολή, δεν είναι μια προσωπική μας προτίμηση. Είναι μια αναγνωρισμένη, ώριμη κατεύθυνση στη σύγχρονη ψυχοθεραπεία, με τη δική της εκτενή επιστημονική τεκμηρίωση, μια επιστημονικά στέρεη επιλογή για το πώς να προσφέρουμε ό,τι πιο κατάλληλο σε κάθε άνθρωπο που έρχεται σ’ εμάς.
How Do You Know Psychotherapy is Working? 5 Changes You Experience
Πώς εφαρμόζεται στην πράξη;
Εφαρμόζεται σε ατομικές, οικογενειακές, ομαδικές συνεδρίες, καθώς και συνεδρίες ζεύγους, πάντα υπό το ίδιο συστημικό πρίσμα.
Η systemic individual therapy δουλεύει τις σχέσεις σου, παρελθοντικές και τωρινές μέσα από τη δική σου οπτική, ακόμα κι όταν έρχεσαι μόνος/η/ο σου. Η group therapy γίνεται η ίδια ένα μικρό σύστημα σχέσεων μέσα στο οποίο μπορείς να δοκιμάσεις, ζωντανά, νέους τρόπους να σχετίζεσαι.
Η systemic family therapy φέρνει στο δωμάτιο τη δυναμική ολόκληρης της οικογένειας, για να αλλάξουν μοτίβα που κρατάνε όλα τα μέλη της δεμένα μαζί σε κάτι που δεν λειτουργεί πια. Τέλος, η systemic couple therapy εξετάζει τον κύκλο αλληλεπίδρασης ανάμεσα στους δύο συντρόφους, αντί να ψάχνει το «ποιος φταίει». Άλλωστε, η επικοινωνία είναι ένα από
The 6 most important (among many…) ingredients for a happy relationship
Πώς η συστημική ψυχοθεραπεία αλλάζει τον τρόπο που συνδέεσαι;
Επειδή οι λύσεις που αγγίζουν μόνο το προσωπικό σύμπτωμα σπάνια κρατάνε, ενώ οι αλλαγές που αγγίζουν το σύστημα των σχέσεών σου, είναι πιο βαθιές, με διάρκεια .
Όταν κατανοείς πώς σχετίζεται αυτό που σε δυσκολεύει με το ευρύτερο πλαίσιο της ζωής σου, κάτι αλλάζει: η ενοχή δίνει τη θέση της σε κατανόηση, η μοναχική πάλη δίνει τη θέση της σε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα του πού πραγματικά βρίσκεται το πρόβλημα. Κι επειδή δουλεύεις πάνω στο ίδιο το σύστημα, δηλαδή τα μοτίβα των σχέσεών σου και όχι μόνο πάνω στο σύμπτωμα, οι αλλαγές που έρχονται τείνουν να είναι πιο σταθερές και συχνά βελτιώνουν, σαν φυσικό «παραπροϊόν», και τις ίδιες τις σχέσεις σου, όχι μόνο εσένα.
In short
Η συστημική ψυχοθεραπεία σε βλέπει μέσα στο πλέγμα σχέσεων που σε διαμορφώνουν, κι όχι μεμονωμένα. Δεν φταις «μόνο εσύ» για μοτίβα που επαναλαμβάνονται. Στο Reconnect Therapy, αυτή η θεραπευτική ματιά αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία συνθέτουμε κάθε άλλη προσέγγιση, και εφαρμόζεται εξίσου σε ατομικές, ομαδικές, οικογενειακές συνεδρίες, καθώς και συνεδρίες ζεύγους.
Frequently asked questions
Η συστημική ψυχοθεραπεία είναι μόνο για οικογένειες/ζευγάρια; Όχι, είναι κοινή παρανόηση. Εφαρμόζεται εξίσου σε ατομικές και ομαδικές συνεδρίες.
Σημαίνει ότι δεν έχω καμία προσωπική ευθύνη; Όχι, δεν αφαιρεί την ευθύνη σου, αλλά την τοποθετεί μέσα σε πλαίσιο που τη βοηθά να γίνει πιο εύκολα κατανοητή.
Χρειάζεται να συμμετάσχει όλη η οικογένεια/το ζευγάρι; Όχι απαραίτητα, μπορείς να δουλέψεις συστημικά ακόμα κι ατομικά.
Γιατί δεν χρησιμοποιείτε διαγνωστικές κατηγορίες; Γιατί η εστίαση είναι στο πώς λειτουργούν οι σχέσεις, όχι στην κατάταξη σε διάγνωση.
Πόσο διαφέρει από μια «κλασική» ατομική θεραπεία; Η διαφορά είναι η οπτική γωνία: ό,τι φέρνεις εξετάζεται πάντα και μέσα από τις σχέσεις σου, όχι αποκλειστικά μέσα από σένα.
Δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις για να κάνεις το πρώτο βήμα. Αν θελήσεις να μιλήσουμε, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μας here.
I would love to read your message… I make sure to read all messages and reply to as many as I can.
The article is based on the science of psychology and the clinical experience of psychotherapists. It has a psychoeducational character and does not replace psychotherapy, medical or psychiatric evaluation, nor can it cover the uniqueness of every relationship and every lived experience. If you are experiencing intense mental distress, dysregulation, violence, coercion or the feeling that you are not a safe person within your relationship, it is important to seek personalised professional support.
Artificial intelligence may be used supportively in the process of researching, organising and cross-referencing contemporary literature. However, the final text, ideas, clinical judgement, language and responsibility for publication belong to us. Every article is written and edited with human thought, clinical experience and respect for the person reading it.
Γράφει: Φίλιππος Γκέκης, Ψυχολόγος Ψυχοθεραπευτής, εμπνευστής του ReConnect Therapy μαζί με την επιστημονική ομάδα του ReConnect Therapy.
References
Bateson, G. (1972). Steps to an ecology of mind. Chandler Publishing.
Minuchin, S. (1974). Families and family therapy. Harvard University Press.
Norcross, J. C., & Goldfried, M. R. (Eds.). (2019). Handbook of psychotherapy integration (3rd ed.). Oxford University Press.