Χρόνος ανάγνωσης: ~8 λεπτά
Μέχρι το τέλος του άρθρου, θα έχεις:
- μια ισορροπημένη ματιά ανάμεσα στα δυνατά και στα αδύναμα σημεία του βιβλίου «Η μέθοδος Αφήστε τους»,
- μια απάντηση στο γιατί το «Αφήστε τους» δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το «Αφήστε με»,
- την κατανόηση της διάκρισης ανάμεσα σε ένα viral motto και τη θεραπευτική διεργασία.
Ένα βιβλίο – φαινόμενο
Μέσα σε 24 ώρες, 15 εκατομμύρια άνθρωποι είδαν ένα βίντεο 60 δευτερολέπτων. Μέσα σε μία εβδομάδα, ο αριθμός έφτασε τα 60 εκατομμύρια. Λίγο αργότερα, άνθρωποι άρχισαν να κάνουν κυριολεκτικά τατουάζ τις δύο λέξεις που άκουσαν σε αυτό το βίντεο πάνω στο σώμα τους. 8 εκατομμύρια αντίτυπα βιβλίου σε έντεκα μήνες. Η υπόσχεση είναι απλή και άκρως δελεαστική: σταμάτα να προσπαθείς να ελέγξεις τους πάντες και βρες άμεση γαλήνη.
Το «Η μέθοδος Αφήστε τους» της Mel Robbins δεν είναι απλώς ένα ακόμα βιβλίο αυτοβοήθειας, είναι ένα βιβλίο – φαινόμενο!
Η ερώτηση που αξίζει να θέσουμε είναι αν αυτό που πούλησε τόσο πολύ, αξίζει πραγματικά την εμπιστοσύνη μας. Και η απάντηση, όπως συχνά συμβαίνει με ό,τι γίνεται viral, είναι πιο περίπλοκη από ένα απλό ναι ή όχι.
Η κεντρική ιδέα βρίσκεται στον τίτλο
Η βασική ιδέα χωράει σε δύο λέξεις: «Αφήστε τους» (Let Them). Αυτό σημαίνει πως όταν κάποιος κάνει ή λέει κάτι που δεν σου αρέσει, δεν παλεύεις να τον αλλάξεις. Αναγνωρίζεις ότι η επιλογή του είναι δική του, όχι δική σου για να την ελέγξεις.
Βέβαια, η Mel Robbins είναι σαφής: αυτό είναι μόνο η μισή εξίσωση. Το δεύτερο κομμάτι, εξίσου σημαντικό, είναι το «Αφήστε με» (Let Me). Αφού αποδεχτείς την επιλογή του άλλου, στρέφεσαι στο τι κάνεις εσύ. Πώς αντιδράς. Τι επιλέγεις. Χωρίς το «Αφήστε με », το «Αφήστε τους» θα σήμαινε απλώς παραίτηση.
Μέσα από είκοσι κεφάλαια, η Mel Robbins συνδυάζει προσωπικά της βιώματα, όπως η εμπειρία της ανεργίας, ένα χρέος 800.000 δολαρίων και καθημερινά οικογενειακά περιστατικά με τα παιδιά της, με πρακτικά σχήματα σκέψης:
- Το δίπτυχο «Let Them» και «Let Me»: την ισορροπία ανάμεσα στο να επιτρέπεις στους άλλους να δρουν όπως επιθυμούν και στο να επικεντρώνεσαι αποκλειστικά στη δική σου συνειδητή αντίδραση.
- Τον «Κύκλο ABC» (Assess / Breathe / Choose): ένα εργαλείο τριών βημάτων για την αναχαίτιση του αυτόματου στρες και την αποφυγή παρορμητικών αντιδράσεων.
- Τη μεταφορά της τραμπάλας: μια οπτικοποίηση για τη σχεσιακή ισορροπία και το πότε αναλαμβάνουμε περισσότερο βάρος από αυτό που μας αναλογεί.
Στη θεραπευτική ομάδα μας στο ReConnect Therapy συναντάμε συχνά ανθρώπους που εξαντλούνται καθημερινά προσπαθώντας να λειτουργήσουν ως συναισθηματικοί ρυθμιστές του περιβάλλοντός τους. Για ένα τέτοιο άτομο, η πρώτη επαφή με τη φιλοσοφία του βιβλίου λειτουργεί πράγματι ως μια βαθιά ανάσα ανακούφισης.
Η μέθοδος Αφήστε τους δεν είναι κάτι καινούριο
Αυτό που λίγοι αναγνώστες γνωρίζουν είναι ότι το «Αφήστε τους» δεν είναι μια νέα ανακάλυψη. Αντίθετα, είναι μια λαϊκή, πολύ συμπυκνωμένη εκδοχή του Στωικισμού και της ανατολίτικης φιλοσοφίας που αναπτύχθηκαν με βάση τη διάκριση μεταξύ όσων ελέγχουμε και όσων δεν ελέγχουμε με στόχο την αταραξία.
Επίσης, τη βρίσκουμε σε μια τεχνική που διδάσκεται εδώ και δεκαετίες στη θεραπεία: τη ριζική αποδοχή (radical acceptance), δεξιότητα που ανέπτυξε η ψυχολόγος Marsha Linehan μέσα στη Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία (DBT).
Η ριζική αποδοχή ορίζεται ως πλήρης, ανοιχτή αναγνώριση της πραγματικότητας όπως είναι, χωρίς θυμό και χωρίς πάλη εναντίον της. Δεν αφορά στο πώς νιώθουμε για ό,τι μας συμβαίνει· αφορά στο αν σταματάμε να παλεύουμε με κάτι που ήδη έχει συμβεί και δεν αλλάζει.
Υπάρχει, όμως, ένα σημείο που τονίζεται ξανά και ξανά στην κλινική εκδοχή, και που είναι εύκολο να χαθεί σε ένα απλό σύνθημα: η αποδοχή δεν σημαίνει έγκριση. Το ότι αναγνωρίζεις πως κάτι συνέβη, ή πως έτσι είναι τώρα, δεν σημαίνει ότι συμφωνείς μαζί του, ότι το επιτρέπεις να συνεχιστεί, ή ότι σταματάς να φροντίζεις τον εαυτό σου απέναντί του. Η Linehan έγραψε ένα ολόκληρο, δομημένο πρωτόκολλο δέκα βημάτων γύρω από αυτή τη δεξιότητα γιατί ήξερε πόσο εύκολα οι άνθρωποι συγχέουν το «το αποδέχομαι» με το «είναι εντάξει»!
Πού λειτουργεί καλά
Δεν είναι τυχαίο που το «Η μέθοδος Αφήστε τους» άγγιξε τόσους ανθρώπους.
- Παίρνει μια πραγματική, αποδεδειγμένα χρήσιμη τεχνική και την κάνει προσβάσιμη σε ανθρώπους που ποτέ δεν θα άνοιγαν ένα κλινικό εγχειρίδιο DBT.
- Τονίζει τη διαφορά ανάμεσα σε υγιή αποδοχή και επικίνδυνη ανοχή. Δύο ολόκληρα κεφάλαια ασχολούνται ειδικά με το πότε η βοήθεια προς κάποιον που δυσκολεύεται γίνεται διάσωση αντί για στήριξη (αναγνώριση του enabling).
- Προσφέρει γρήγορη αποσυμπίεση σε άτομα που υποφέρουν από χρόνιο άγχος κοινωνικής επικύρωσης (people pleasers). Επειδή οι άνθρωποι συχνά
Αναζητάμε την αποδοχή και τρέμουμε στην απόρριψη
Πού χρειάζεται προσοχή
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται τόσο στο ίδιο το βιβλίο, όσο σε αυτό που τελικά έφτασε στο ευρύ κοινό.
- Ένα βίντεο εξήντα δευτερολέπτων και ένα τατουάζ δεν έχουν χώρο για είκοσι κεφάλαια αποχρώσεων. Αυτό που κυκλοφόρησε viral ήταν το γυμνό «Let Them», χωρίς τη διάκριση που η κλινική ριζική αποδοχή θεωρεί απαραίτητη: αποδοχή δεν σημαίνει έγκριση.
Η ριζική αποδοχή, στο αρχικό της κλινικό πλαίσιο, εφαρμόζεται σε πράγματα πραγματικά εκτός ελέγχου, όπως μια απώλεια, μια διάγνωση, κάτι που ήδη συνέβη και δεν αλλάζει. Οι ανθρώπινες σχέσεις, όμως, σπάνια είναι τόσο στατικές. Συχνά είναι διαπραγματεύσιμες, μέσα από όρια, μέσα από μια δύσκολη κουβέντα, μέσα από το να πεις «αυτό δεν μου κάνει». Αν κάποιος εφαρμόσει τη μέθοδο «Αφήστε τους» σε έναν σύντροφο που τον αγνοεί συστηματικά, σε ένα αφεντικό που τον εκμεταλλεύεται, ή σε ένα παιδί που παίρνει επικίνδυνα ρίσκα, το motto μπορεί εύκολα να γίνει άλλοθι για να μην κάνει αυτό που πραγματικά χρειάζεται, δηλαδή να μιλήσει, να βάλει όριο, να παρέμβει.Τα όρια είναι δυσδιάκριτα, όπως αναφέρω και στο άρθρο Αισθάνεστε θύμα; Δεν είστε μόνοι! Ζείτε μέσα σε ένα τρίγωνο…
- Tο βιβλίο παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία, όπως ότι επτά στους δέκα ανθρώπους ζουν σε χρόνιο στρες επειδή προσπαθούν να ελέγξουν άλλους, χωρίς σαφή παραπομπή σε συγκεκριμένη μελέτη. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι λάθος, αλλά ότι ο αναγνώστης δεν έχει τρόπο να τα επαληθεύσει.
Τι κρατάμε
Το «Η μέθοδος Αφήστε τους» δεν είναι κακή ιδέα. Είναι μια καλή αφετηρία, αλλά όχι ένας τελικός προορισμός. Λειτουργεί καλύτερα, όταν θυμόμαστε ότι είναι μισή εξίσωση, δηλαδή ότι το «Αφήστε με» χρειάζεται εξίσου χώρο, και ότι το να αποδέχεσαι κάτι δεν σημαίνει ποτέ ότι σταματάς να φροντίζεις τον εαυτό σου μέσα σε αυτό.
Πίσω από κάθε απλό σύνθημα που αλλάζει ζωές σε ένα βίντεο, υπάρχει συνήθως μια πολύ πιο αργή, μια πιο σύνθετη δουλειά. Αυτή που γίνεται σε ένα δωμάτιο θεραπείας. Οπότε το «Η μέθοδος Αφήστε τους» μπορεί να είναι η πόρτα. Σίγουρα, όμως, δεν είναι το σπίτι.
Αν νιώθεις συχνά πως λες περισσότερο «Αφήστε τους» και λιγότερο «Αφήστε με», επικοινώνησε εδώ για να βρούμε την ιδανική ισορροπία μαζί.
Διάβασε επίσης:
Βιβλία – σύντροφοι στο ταξίδι της ψυχοθεραπείας, που αξίζει να διαβάσεις
Κριτική στο The Body Keeps the Score. Τελικά, το σώμα κρατάει το σκορ;
Θα χαρώ πολύ να διαβάσω το μήνυμά σου… Φροντίζω να διαβάζω όλα τα μηνύματα και να απαντάω σε όσα περισσότερα μπορώ.
Το άρθρο βασίζεται στην επιστήμη της ψυχολογίας και στην κλινική εμπειρία ψυχοθεραπευτών-τριών. Έχει ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ψυχοθεραπεία, την ιατρική ή ψυχιατρική αξιολόγηση, ούτε μπορεί να καλύψει τη μοναδικότητα κάθε σχέσης και κάθε βιώματος. Αν βιώνεις έντονη ψυχική επιβάρυνση, απορρύθμιση, βία, εξαναγκασμό ή αίσθηση ότι δεν είσαι ασφαλές πρόσωπο μέσα στη σχέση σου, είναι σημαντικό να αναζητήσεις εξατομικευμένη επαγγελματική στήριξη.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιείται υποστηρικτικά στη διαδικασία έρευνας, οργάνωσης και διασταύρωσης της σύγχρονης βιβλιογραφίας. Ωστόσο, το τελικό κείμενο, οι ιδέες, η κλινική κρίση, η γλώσσα και η ευθύνη της δημοσίευσης ανήκουν σε εμάς. Κάθε άρθρο γράφεται και επιμελείται με ανθρώπινη σκέψη, κλινική εμπειρία και σεβασμό προς τον άνθρωπο που το διαβάζει.
Γράφει: Φίλιππος Γκέκης, Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπευτής, εμπνευστής του ReConnect Therapy μαζί με την επιστημονική ομάδα του ReConnect Therapy.
Βιβλιογραφία
Robbins, M. (2024). The Let Them theory: A life-changing tool that millions of people can’t stop talking about. Hay House.
Beattie, M. (2008). Codependent no more: How to stop controlling others and start caring for yourself. Hazelden Publishing.
Chapman, A. L. (2006). Dialectical behavior therapy: Current status and future directions. Psychiatry (Edgmont), 3(9), 62–68.
Linehan, M. M. (2015). DBT skills training manual (2nd ed.). The Guilford Press.