Χρόνος ανάγνωσης: ~9 λεπτά
Μέχρι το τέλος αυτού του άρθρου, θα έχεις καταλάβει:
- αν πρέπει να συμμετέχεις κι εσύ στην ψυχοθεραπεία του παιδιού σου,
- πότε βοηθάει περισσότερο η δική σου εμπλοκή,
- γιατί η απλή «παρουσία» δεν είναι πάντα αρκετή,
- τι είδους συμμετοχή κάνει πραγματικά διαφορά, και πώς δομείται αυτό στην πράξη.
Mια από τις πιο συχνές ερωτήσεις που μας κάνουν οι γονείς πριν ξεκινήσει η ψυχοθεραπεία του παιδιού τους είναι: «Πρέπει να έρθω κι εγώ; » Η ειλικρινής απάντηση δεν είναι ένα απλό «ναι» ή «όχι» ούτε η δική σου συμμετοχή είναι μια απλή παρουσία.
Πρέπει να έρθω κι εγώ μαζί με το παιδί μου;
Όχι με τον τρόπο που ίσως φαντάζεσαι, αλλά η δική σου συμμετοχή, με τη σωστή μορφή, έχει πραγματική σημασία.
Δεν σημαίνει ότι θα κάθεσαι μέσα στη συνεδρία του παιδιού σου. Το παιδί χρειάζεται τον δικό του, ξεχωριστό χώρο, όπου μπορεί να μιλήσει ελεύθερα, χωρίς να νιώθει ότι σε προσέχει ή σε προστατεύει. Η δική σου συμμετοχή γίνεται συνήθως μέσα από ξεχωριστές συνεδρίες συμβουλευτικής γονέων, παράλληλα με την ατομική ψυχοθεραπεία του παιδιού. Την ίδια ώρα, αλλά όχι μέσα στο ίδιο δωμάτιο.
Πότε βοηθάει περισσότερο η συμμετοχή μου ως γονιού;
Σε ευρύ φάσμα παιδικών δυσκολιών, η εμπλοκή του γονιού ενισχύει σημαντικά το αποτέλεσμα της θεραπείας.
Μια εκτενής μετα-ανάλυση 93 μελετών έδειξε ότι, ανάμεσα σε όλους τους παράγοντες που εξετάστηκαν, η συμμετοχή των γονιών ήταν αυτή που παρήγαγε τα μεγαλύτερα και πιο σταθερά αποτελέσματα. Το παιδί δεν ζει μέσα σε ένα κενό. Ζει μέσα σε μια οικογένεια, και όσο πιο πολύ η οικογένεια κατανοεί τι του συμβαίνει, τόσο πιο εύκολα «κρατάει» η αλλαγή κι έξω από το θεραπευτικό δωμάτιο.
Υπάρχουν περιπτώσεις που η απλή παρουσία μου δεν αλλάζει κάτι;
Ναι, κι εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον, λιγότερο διαδεδομένο εύρημα.
Σε πιο συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως οι αγχώδεις διαταραχές, η έρευνα δείχνει κάτι πιο σύνθετο: η απλή παρουσία του γονιού στη διαδικασία δεν βελτιώνει πάντα, από μόνη της, το αποτέλεσμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η συμμετοχή σου δεν έχει αξία. Σημαίνει ότι αυτό που μετράει δεν είναι το «να είσαι εκεί», αλλά τι ακριβώς κάνεις σε αυτόν τον ρόλο.
Τι είδους συμμετοχή βοηθάει πραγματικά;
Όταν μαθαίνεις κι εσύ παράλληλα πώς να διαχειρίζεσαι διαφορετικά τη σχέση σου με το παιδί σου.
Σύμφωνα με έρευνα, όταν οι γονείς μαθαίνουν συγκεκριμένα πράγματα, όπως πώς να μην ενισχύουν άθελά τους έναν φόβο του παιδιού ή πώς να μεταβιβάζουν σταδιακά τον έλεγχο στο ίδιο το παιδί αντί να λύνουν εκείνοι τα πάντα, τότε η συμμετοχή τους κάνει την πραγματική διαφορά. Αυτός είναι, ουσιαστικά, ο σκοπός της συμβουλευτικής γονέων: όχι να «παρακολουθείς» την ψυχοθεραπεία του παιδιού σου, αλλά να αποκτάς εσύ ο ίδιος/η ίδια συγκεκριμένα εργαλεία που ενισχύουν αυτό που ήδη γίνεται εκεί.

Πώς το σκεφτόμαστε αυτό στο Reconnect Therapy;
Με την ίδια συστημική ματιά που καθοδηγεί όλη μας τη δουλειά: το παιδί μέσα στο πλαίσιο της οικογένειάς του, και όχι απομονωμένο από αυτή.
Στην ομάδα ψυχοθεραπευτών/τριών του Reconnect Therapy, όταν ξεκινάει η θεραπεία ενός παιδιού, αξιολογούμε μαζί σου αν και σε τι μορφή θα βοηθούσε η δική σου συμμετοχή. Υπάρχουν τρεις διαφορετικές μορφές συνεδριών, και η καθεμιά εξυπηρετεί κάτι διαφορετικό:
Οι ατομικές συνεδρίες του παιδιού παραμένουν ο πυρήνας της θεραπείας: ο δικός του χώρος, χωρίς την παρουσία κανενός άλλου, όπου μπορεί να μιλήσει ελεύθερα.
Οι συνεδρίες συμβουλευτικής γονέων γίνονται χωριστά, χωρίς το παιδί παρών, κι εστιάζουν σε σένα: τι δεξιότητες μπορείς να μάθεις, πώς να στηρίξεις καλύτερα αυτό που ήδη γίνεται στη θεραπεία, πώς να διαχειριστείς δικά σου ερωτήματα ή ανησυχίες ως γονιός.
Οι οικογενειακές συνεδρίες, τέλος, φέρνουν στο ίδιο δωμάτιο το παιδί μαζί με έναν ή και τους δύο γονείς (ή άλλα μέλη της οικογένειας, αν χρειάζεται), όχι για να «αναφερθεί» τι ειπώθηκε στις ατομικές συνεδρίες, αλλά για να δουλευτεί ζωντανά η ίδια η δυναμική της οικογένειας, μπροστά σε όλους. Αυτή η μορφή προτείνεται συνήθως όταν η δυσκολία του παιδιού συνδέεται στενά με κάτι που συμβαίνει στις σχέσεις μέσα στο σπίτι: π.χ. μια αλλαγή στην οικογένεια, μια σύγκρουση που αφορά όλους, ή ένα μοτίβο επικοινωνίας που χρειάζεται να αλλάξει από κοινού, όχι μόνο μέσα από το παιδί.
Άλλα λέει το σώμα μου και άλλα λέει το στόμα μου- αποκτώντας ευθεία επικοινωνία με τα παιδιά σας
Δεν πρόκειται απλώς για το αν θα «παρευρίσκεσαι» σε κάποια μορφή συνεδρίας. Aυτό που πραγματικά μετράει είναι το είδος της συμμετοχής σου: να μαθαίνεις συγκεκριμένες δεξιότητες, ή να συμμετέχεις ενεργά σε μια διαδικασία που αφορά όλη την οικογένεια, ανάλογα με το τι πραγματικά χρειάζεται η δική σας συνθήκη.
Ό,τι λέγεται μέσα στις ατομικές συνεδρίες του παιδιού παραμένει απόρρητο δικό του, αλλά θα ενημερώνεσαι για γενικές κατευθύνσεις που σε αφορούν, ώστε να μπορείς να στηρίξεις ενεργά, με τα κατάλληλα εργαλεία, όχι απλώς να είσαι παρών/παρούσα.
Με λίγα λόγια
Δεν κάθεσαι μέσα στη συνεδρία του παιδιού σου. Η συμμετοχή σου γίνεται μέσα από ξεχωριστές συνεδρίες συμβουλευτικής γονέων, παράλληλα με τη θεραπεία του. Γενικά, η εμπλοκή του γονιού ενισχύει σημαντικά το αποτέλεσμα, αλλά σε πιο συγκεκριμένες περιπτώσεις αυτό που μετράει δεν είναι η απλή παρουσία, είναι το να μαθαίνεις συγκεκριμένες δεξιότητες που στηρίζουν αυτό που ήδη γίνεται στη θεραπεία.
Συχνές ερωτήσεις
Θα κάθομαι μέσα στη συνεδρία του παιδιού μου; Συνήθως όχι. Η συμμετοχή σου γίνεται μέσα από ξεχωριστές συνεδρίες συμβουλευτικής γονέων.
Πόσο συχνά γίνονται οι συνεδρίες γονέων; Ποικίλλει ανάλογα με την ανάγκη της οικογένειας και το στάδιο της θεραπείας του παιδιού.
Θα μάθω τι λέει το παιδί μου στις δικές του συνεδρίες; Όχι με λεπτομέρειες. Το απόρρητο του παιδιού προστατεύεται, αλλά θα ενημερώνεσαι για γενικές κατευθύνσεις που σε αφορούν και φυσικά αν κάτι είναι σημαντικό να το γνωρίζεις ως γονιός.
Χρειάζεται να συμμετέχουν και οι δύο γονείς; Όχι απαραίτητα. Μπορεί να συμμετέχει ένας γονιός/κηδεμόνας, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση.
Τι γίνεται, αν διαφωνώ με τον άλλο γονιό για το πώς να χειριστούμε κάτι; Είναι ένα πολύ συχνό θέμα. Γι’ αυτό υπάρχει η συμβουλευτική γονέων, για να βρεθεί μια κοινή, συνεπής κατεύθυνση. Μπορούμε να έχουμε εξ αρχής συμφωνήσει για το πώς να αντιμετωπίσουμε μαζί αυτό το ευαίσθητο θέμα.
Αν προσπαθείς να βρεις τον καλύτερο τρόπο για να σταθείς δίπλα στο παιδί σου, επικοινώνησε με τη θεραπευτική ομάδα του ReConnect Therapy εδώ
Διάβασε επίσης:

Θα χαρώ πολύ να διαβάσω το μήνυμά σου… Φροντίζω να διαβάζω όλα τα μηνύματα και να απαντάω σε όσα περισσότερα μπορώ.
Το άρθρο βασίζεται στην επιστήμη της ψυχολογίας και στην κλινική εμπειρία ψυχοθεραπευτών/τριών. Έχει ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ψυχοθεραπεία, την ιατρική ή ψυχιατρική αξιολόγηση, ούτε μπορεί να καλύψει τη μοναδικότητα κάθε σχέσης και κάθε βιώματος. Αν βιώνεις έντονη ψυχική επιβάρυνση, απορρύθμιση, βία, εξαναγκασμό ή αίσθηση ότι δεν είσαι ασφαλές πρόσωπο μέσα στη σχέση σου, είναι σημαντικό να αναζητήσεις εξατομικευμένη επαγγελματική στήριξη.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιείται υποστηρικτικά στη διαδικασία έρευνας, οργάνωσης και διασταύρωσης της σύγχρονης βιβλιογραφίας. Ωστόσο, το τελικό κείμενο, οι ιδέες, η κλινική κρίση, η γλώσσα και η ευθύνη της δημοσίευσης ανήκουν σε εμάς. Κάθε άρθρο γράφεται και επιμελείται με ανθρώπινη σκέψη, κλινική εμπειρία και σεβασμό προς τον άνθρωπο που το διαβάζει.
Γράφει: Φίλιππος Γκέκης, Ψυχολόγος Ψυχοθεραπευτής, εμπνευστής του ReConnect Therapy μαζί με την επιστημονική ομάδα του ReConnect Therapy.
Βιβλιογραφία
Bratton, S. C., Ray, D., Rhine, T., & Jones, L. (2005). The efficacy of play therapy with children: A meta-analytic review of treatment outcomes. Professional Psychology: Research and Practice, 36(4), 376–390.
Manassis, K., Lee, T. C., Bennett, K., Zhao, X. Y., Mendlowitz, S., Duda, S., Saini, M., Wilansky, P., Baer, S., Barrett, P., Bodden, D., Cobham, V. E., Dadds, M. R., Flannery-Schroeder, E., Ginsburg, G., Heyne, D., Hudson, J. L., Kendall, P. C., Liber, J., Masia-Warner, C., Nauta, M. H., Rapee, R. M., Silverman, W., Siqueland, L., Spence, S. H., Utens, E., & Wood, J. J. (2014). Types of parental involvement in CBT with anxious youth: A preliminary meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 82(6), 1163–1172.
